Dagelijkse noorderlicht voorspelling

Update vrijdag 22 maart - Ruben Weytjens

Beknopte toelichting bij de verwachting:

Dit is mijn laatste verwachting van het (op z'n laatste benen) lopende noorderlichtseizoen.
Volgende winter ben ik er weer terug met nieuwe verwachtingen, waarschijnlijk ook in een nieuw jasje met meer aandacht voor de te verwachten intensiteit van het noorderlicht.

Voor de komende dagen zijn er nog wel degelijk goede noorderlichtkansen, al zal het waarschijnlijk minder spectaculair zijn dan de voorbije week enkele keren het geval was.

Korte updates rond zonneactiviteit kan u de volgende maanden wel steeds lezen op de Facebook-pagina van de noorderlichtclub.
In Lapland en Noord-Noorwegen wordt het de volgende maanden te licht om noorderlicht te kunnen waarnemen, maar wie weet zit er voor ons in België en Nederland wel eens wat in..

Ruben

Verwachting volgende dagen: (Interpretatie kaartjes: zie beneden.)
 

Vrijdag 22/3 - Zaterdag 23/3

Zaterdag 23/3 - Zondag 24/3

Zondag 24/3 - Maandag 25/3

Interpretatie:

In bovenstaande kaartjes staat de kans aangegeven dat er in de loop van de avond/nacht zichtbaar noorderlicht kan worden waargenomen. Te beginnen vanaf de avondschemering en te eindigen met de ochtendschemering. Soms kan dat noorderlicht krachtig en van lange duur zijn, maar soms kan het ook eerder zwak of van korte duur zijn. De echte noorderlichtjager laat dus niets aan het toeval over en zal elke kans aangrijpen om er het maximale uit te halen. De kans op opklaringen dient dan weer te worden geïnterpreteerd als het naar schatting percentage van de tijd dat er voldoende opklaringen zullen zijn om noorderlicht te kunnen waarnemen. Eigenlijk is de bewolkingsgraad zelfs de belangrijkste factor, omdat er bij een open hemel in principe altijd wel eens kans bestaat om noorderlicht waar te nemen.
Beide verwachtingen zijn dus kansverwachtingen, waarbij de bewolkingsgraad vaak nog moeilijker in te schatten is als de kans op noorderlicht.

Een kans op noorderlicht van 20% betekent dus niet 0. En een kans van 80% betekent niet 100. Het kan nog steeds gebeuren dat het noorderlicht op een nacht met 20% kans op noorderlicht mooier uitpakt dan gedurende een nacht waarvoor een kans van 80% stond aangegeven. Dit doordat in het eerste geval uiteindelijk alles zou meezitten en in het tweede geval alles zou tegenzitten. Er spelen nu eenmaal een aantal factoren mee die dagen van tevoren niet bekend kunnen zijn. Wanneer een kans op noorderlicht van 90% wordt aangegeven kan je er ook vanuit gaan dat het vaak spectaculairder zal zijn dan wanneer een kans van bijvoorbeeld 40% wordt aangegeven.
 

De kansverwachting die op dag 1 wordt opgesteld zou op dag 2 of 3 reeds deels achterhaald kunnen zijn, afhankelijk van de zonnewindparameters op dat moment.
Tenzij er een omvangrijk coronaal gat aanwezig is heeft het weinig zin om verder te willen kijken dan 3 dagen vooruit. De verhoogde zonnewind uit een coronaal gat is tot 6 a 7 dagen vooruit te voorspellen. Een uitbarsting op de Zon kan de Aarde echter in 1 tot 3 dagen tijd bereiken en is nooit van tevoren te voorspellen...
Wanneer geen van beiden aanwezig zijn, dan is het puur afwachten hoe de zonnewindparameters Bz en Bt zich in de loop van de avond gedragen. Als die gunstig uitpakken kan een noorderlichtkans die vooraf op bijvoorbeeld 60% werd ingeschat worden opgekrikt naar bijvoorbeeld 90 of zelfs 100%. Wanneer deze factoren ongunstig zijn dient die verwachting van 60% dan weer te worden verlaagd naar bijvoorbeeld 25%. Waarom nooit 0? Omdat je nooit kan weten hoe die parameters zich verder in de loop van de avond gedragen. Ze worden gemeten op een afstand van 1,5 miljoen kilometer van de Aarde en afhankelijk van de snelheid van de zonnewind weet je dan waaraan je je de volgende 40 tot 90 minuten mag verwachten. Alles verder dan dat is een onbekende omdat we nu eenmaal geen instrumenten dichter bij de Zon hebben...
Het is dus mogelijk om een nauwkeurige verwachting op te stellen voor de komende uren, maar dan moet je dus de hele avond constant de meetgegevens in de gaten houden.
De verwachting tot meerdere dagen vooruit geeft dus vooral een indicatie, maar de percentages mogen zeker niet te letterlijk worden geïnterpreteerd.
Het klinkt misschien allemaal zeer technisch, maar het is nu eenmaal niet eenvoudiger...

Meer uitleg over het belang van de zonnewindparameters via deze link.

Ruben Weytjens

Foto's Noorderlicht 6-9 februari

Na 10 opeenvolgende bewolkte nachten zonder enige kans op noorderlicht werd ik tijdens de laatste 4 nachten in Salla toch beloond voor m'n volharding! :-)
4 nachten op rij met noorderlicht... uiteindelijk helemaal geen slecht resultaat. Het echte vuurwerk bleef dan wel uit, maar noorderlicht is noorderlicht! Het blijft voor mij het mooiste natuurverschijnsel in onze aardse atmosfeer!

Ruben Weytjens